Wednesday, November 18, 2015

လူငယ္ႏွင့္ က်န္းမာေရး

        အခုတေလာ က်န္းမာေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အေခြေတြနားေထာင္ျဖစ္၊
လာေရာက္ေဟာေျပာမႈေတြ နား ေထာင္ျဖစ္၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ကုိယ့္အသိေတြထဲကလည္း
ဟုိေရာဂါ၊ ဒီေရာဂါစတဲ့ ေရာဂါအဆန္းအျပားေတြ ျဖစ္ေန တာေတြ႕ရ ၾကားေနရပါတယ္။
တကယ္ေတာ့ က်န္းမာေရးဟာလည္း အေရးပါတဲ့အခ်က္ပါပဲ။ ဒါေၾကာင့္ ျမတ္ဗုဒၶ
ကုိယ္ေတာ္တုိင္ ေဟာၾကားေတာ္မူခဲ့တဲ့ အာေရာဂ် ပရမာ လာဘာ-ဆုိၿပီး
ေဟာေတာ္မူခဲ့ပါတယ္။ ဒါကုိပဲ ျမန္လုိ ဘာသာျပန္ေတာ့ က်န္းမာျခင္းဟာ
လာဘ္တစ္ပါးလုိ႔ ဆုိပါတယ္။

        ျမန္မာႏုိင္ငံဟာလည္း က်န္းမာေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖဲြ႕ရဲ႕
အဆင့္သတ္မွတ္ခ်က္အရ ႏုိင္ငံေပါင္း ၁၉ဝ-ေက်ာ္မွာ အဆင့္အေနလည္း
၁၉ဝ-မွာရွိေနခဲ့တယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။ ေရာဂါဆုိတာေတြကလည္း
တစ္္မ်ဳိးၿပီးတစ္မ်ဳိးပါပဲ။ အသစ္အဆန္းေတြ ၾကားသိေနခဲ့ရပါတယ္။ အခုတေလာ
အေရးႀကီးဆုံး၊ အျဖစ္မ်ားဆုံး ေရာဂါကေတာ့ ကင္ဆာေရာဂါပဲျဖစ္ပါတယ္။ ကမၻာမွာ
ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ ကင္ဆာေရာဂါအျဖစ္မ်ားဆုံး(၁ဝ)ႏုိင္ငံထဲ မွာ စာရင္းဝင္ၿပီး
ပါဝင္လ်က္ရွိတယ္လုိ႔လည္း သိရပါတယ္။ မိသားတစ္စုတည္းမွာကုိပဲ
ကင္ဆာေဝဒနာ(၃)ဦးထက္ မနည္း ေတြ႕ေနရၿပီလုိ႔ သိရပါတယ္။ ဒါဟာ တကယ့္ကုိ
ေၾကာက္စရာေကာင္းတဲ့ လကၡဏာတစ္ရပ္ပါပဲ။

        ဟုိေန႔က ခရီးသြားေတာ့ ကားေပၚမွာ လူတစ္ေယာက္နဲ႔ေတြ႕လုိ႔
စကားေျပာျဖစ္ပါတယ္။ အစားအေသာက္ ေတြအေၾကာင္းပါပဲ။ သူေျပာတဲ့အခ်က္တည္းမွာ
ဆုပ္ကပ္ေခတ္ႀကီးထဲ ေရာက္လာၿပီ။ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ သက္တမ္း ေတြလည္း
ဆုတ္ယုတ္လာေနခဲ့ၿပီ။ (၁ဝ)ႏွစ္တန္းဆုိတာေတြဟာ ဒီလုိပဲတျဖည္းျဖည္းဆုိသလုိ
ေရာက္လာေတာ့မယ္ ထင္ပါတယ္လုိ႔ သူ႔ရဲ႕အျမင္၊ မွတ္ခ်က္ေတြ ေျပာပါတယ္။ ဒါေတြက
အဓိကကေတာ့ လူေတြရဲ႕ စိတ္ဓာတ္ေတြ ေၾကာင့္ပါပဲ။

        ဒါေတြကုိအဓိက ဘယ္ကဝင္ေရာက္လာတယ္လုိ႔ ေျခရာခံၾကည့္ေတာ့
အိမ္နီးနားခ်င္းႏုိင္ငံေတြကတဆင့္ ဝင္ေရာက္ျခင္းလုိ႔ သိရပါတယ္။
အထူးသျဖင့္ေတာ့ တ႐ုတ္ကေန တံဆိပ္မ်ဳိးစုံနဲ႔ တင္သြင္းလာတဲ့ ႏုိ႔မႈန္ေတြ၊
မုန္႔ အမ်ဳိးစုံေတြဟာ ကေလးေတြရဲ႕အဓိကအစာျဖစ္ေနေတာ့ အဲဒီကေန
ပုိမုိၿပီးေတာ့အျဖစ္မ်ားတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။  ဒါေၾကာင့္
ေက်ာင္းအသီးသီးမွာေရာင္းခ်ေနတဲ့ မုန္႔မ်ဳိးစုံကုိ လုိက္လံစစ္ေဆးၿပီး
မစားသင့္တဲ့အစာအျဖစ္ ေၾကျငာ ေနရတဲ့အေနအထားအထိ ျဖစ္ေနခဲ့ပါတယ္။
တခ်ဳိ႕ေက်ာင္းေတြမွာဆုိ တ႐ုတ္ႏုိ႔မႈန္႔စားၿပီး ေက်ာင္းသား(၇)ဦးတစ္ၿပိဳင္
နက္ အစာအဆိပ္သင့္တယ္စတဲ့ အျဖစ္အပ်က္ေတြလည္း မၾကားခ်င္မွအဆုံး
ၾကားေနခဲ့ရပါတယ္။

        အထူးသျဖင့္ေတာ့ ကေလးေတြအေနနဲ႔ အၿမဲတမ္းထိေတြ႕ေနရတဲ့၊ စားေသာက္ေနရတဲ့
မုန္႔မ်ဳိးစုံဟာ တ႐ုတ္ ျပည္ကေန တင္သြင္းလာတဲ့ တံဆိပ္မ်ဳိးစုံကပ္ထားတဲ့
မုန္႔မ်ဳိးစုံပါပဲ။ ဒီမုန္႔ေတြမွာ တားျမစ္ေဆးေတြ အသုံးျပဳထား ျခင္း၊
တာရွည္ခံေဆးမ်ား အလြန္အကြၽံအသုံးျပဳထားျခင္း၊ အႏၲရာယ္ရွိတဲ့
ႏုိ႔မႈန္႔မ်ားပါဝင္ေစျခင္း၊ ထုတ္လုပ္သည့္ ရက္စဲြ၊
ပါဝင္တဲ့ပစၥည္းအမ်ဳိးအစား၊ လုပ္ငန္းလိပ္စာ၊ သက္တမ္းကုန္ဆုံးရက္မ်ား
တိက်စြာမပါဝင္ျခင္းတုိ႔ေၾကာင့္ ကေလးမ်ားအတြက္ မစားသင့္တာေၾကာင့္
ဆုိင္မ်ားအေနနဲ႔လည္း လုံးဝမေရာင္းသင့္တဲ့ အစားအစာမ်ား၊ မုန္႔မ်ား
ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေတြကေတာ့ ကေလးမ်ားနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးလုိ႔ အနည္းငယ္သေဘာပါ။

        တကယ္ေတာ့ လူႀကီးေတြ၊ လူတုိင္းအေနနဲ႔ စားေသာက္ေနခဲ့ၾကတဲ့
အစားအေသာက္မ်ဳိးစုံဟာလည္း စား ေသာက္ဖုိ႔ မသင့္တဲ့အစားအစာေတြခ်ည္းလုိ
ျဖစ္ေနခဲ့ပါၿပီ။ အသားမ်ဳိးစုံ၊ အသီးအရြက္မ်ဳိးစုံ၊ ေသာက္စရာ အေအး
မ်ဳိးစုံစသျဖင့္ ေရွာင္စရာေတြခ်ည္းပဲျဖစ္ေနခဲ့ပါၿပီ။ အသစ္အရြက္မ်ားဟာ
ဟုိယခင္က က်န္းမာေရးအတြက္အဓိက အေထာက္အကူျပဳၿပီး
လူတုိင္းစားသင့္တဲ့အစားအစာမ်ားျဖစ္ေပမယ့္ ယခုအခ်ိန္မွာေတာ့ အသစ္အရြက္ကို
အဆမတန္ ႀကီးထြားေအာင္ဆုိၿပီး ဓာတုေဟာ္မုန္းေဆးမ်ား အသုံးျပဳထားျခင္း၊
ပုိးသတ္ေဆးအျပင္းအစားမ်ား သုံးထားျခင္းအတြက္
ေရွာင္ၾကဥ္ရေတာ့မယ့္အေျခအေနျဖစ္ေနခဲ့ပါၿပီ။ မိမိတုိ႔ငယ္ငယ္က
ငွက္ေပ်ာသီးမွည့္ဖုိ႔ ေျမက်င္းတူ၊ အရြက္ေတြ၊ အဝတ္ေတြနဲ႔ ထုပ္ပိုးၿပီးေတာ့
မွည့္လာေအာင္ ရက္အနည္းငယ္ၾကာေအာင္ ထားရပါတယ္။ အခုအခ်ိန္မွာေတာ့ နာရီ
ပုိင္းအတြင္းမွာပဲ မွည့္ဝင္းေစမယ့္ ေဆးအျပင္းစားမ်ားကုိ
အသုံးျပဳလာျခင္းဟာ လူေတြကုိႀကီးမားတဲ့ အႏၲရာယ္ကုိ ျဖစ္ေစပါတယ္။

        ထုိနည္းတူစြာ အေရာင္ဆန္းဆန္းလွလွေလေတြႀကိဳက္တာေၾကာင့္ မုန္႔ေတြကုိ
အေရာင္မ်ဳိးစုံေဆးျခယ္ၿပီး ေတာ့ စားေသာက္ေနတာဟာလည္း အႏၲရာယ္နဲ႔ ေရာဂါကုိ
လက္ရပ္ေခၚသလုိ ျဖစ္ေနခဲ့ပါၿပီ။ ေဖာ္လမင္လုိ႔ေခၚတဲ့
ေဖာ္မယ္ဒီဟုိက္(အဆိပ္ဓာတ္)ဟာ ကင္ဆာေရာဂါျဖစ္ေစႏုိင္တာေၾကာင့္ ပဲျပား၊
ခ်က္ႏုိ႔ဆီ၊ မုန္႔ဟင္းခါးဖတ္၊ မုန္႔ တီဖက္မ်ားဟာလည္း ေဖာ္လမင္ကို
အသုံးျပဳထားတာေၾကာင့္ ေရွာင္ၾကဥ္ရမယ့္ အစာမ်ားျဖစ္လာပါၿပီ။

        အသားမ်ားမ်ဳိးစုံ၊ အသီးအရြက္မ်ဳိးစုံစသျဖင့္ ေရွာင္ၾကဥ္ရမယ့္အထဲမွာ
ေရခ်ဳိငါးပိ၊ ငါးေျခာက္၊ ငံျပာရည္ မ်ားပါ ပါဝင္လာတာေၾကာင့္ ဘာမွကုိ
စားစရာမရွိေအာင္ ျဖစ္ေနခဲ့ပါၿပီ။ ဘာျဖစ္လုိ႔လည္းဆုိေတာ့ အဲဒီပစၥည္း
ေတြမွာလည္း ယူရီယားဓာတ္ေျမၾသဇာမ်ား ထည့္သြင္းလာခဲ့တယ္လုိ႔ သိေနရပါတယ္။
ေနာက္ၿပီး ေနလွန္းစဥ္မွာလည္း ယင္မနားေအာင္၊ ေလာက္မတက္ေအာင္ဆုိၿပီး
တ႐ုတ္ကတင္သြင္းလာတဲ့ ပုိးသတ္ေဆးမ်ား အသုံးျပဳထားျခင္းေၾကာင့္ လုိ႔
သိရပါတယ္။ ဟုိယခင္က အခ်ဳိမႈန္႔၊ ၾကက္သားမႈန္႔တုိ႔မွတဆင့္
ကင္ဆာျဖစ္ေစႏုိင္တာေလာက္ပဲ သိေနခဲ့ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ယခုေတာ့
အစားအေသာက္မ်ဳိးစုံမွာပါဝင္တဲ့ အသုံးျပဳထားတဲ့ ဓာတုပစၥည္းေတြေၾကာင့္
ကင္ဆာျဖစ္ေစ ႏုိင္တဲ့အစားခ်ည္းေတြ႕လာရပါၿပီ။ ေကာ္ဖီမစ္တုိ႔အထိေတာင္
က်ယ္ျပန္႔လာေတာ့ တကယ့္ကို ဘာမွကိုစားေသာက္ဖုိ႔၊ မက်န္ေတာ့ေလာက္ေအာင္
ေၾကာက္စရာေကာင္းေနခဲ့ပါတယ္။ ဒါေတြကုိ ဘယ္လုိ ကုစားမလဲ။ ေသခ်ာတာကေတာ့
ေအာက္ေျခလူတန္းစားေတြထက္ တာဝန္ရွိတဲ့ အစုိးရေတြက မပူးေပါင္းရင္၊
ဘာသိဘာသာေနခဲ့မယ္ဆုိရင္၊ တင္းက်ပ္ တဲ့အေရးယူမႈ မလုပ္ရင္၊ လူသားမ်ားအသိပညာ
ျဖန္႔ေဝတာေတြကုိ မီဒီယာမ်ဳိးစုံက မေဆာက္ရြက္ဘူးဆုိရင္ေတာ့ ဒါထက္
ပုိမုိဆုိးရြားတဲ့ ေရာဂါကပ္ေဘးႀကီးေတြ ဆုိက္လာခဲ့မယ္ဆုိတာပါပဲ။

        ဟုိတေလာေလးက ေဒါက္တာေဒၚခင္ခင္ရီအေနနဲ႔ သူ႔အသိစိတ္ဓာတ္နဲ႔
ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္း အသီးသီး၊ သီလရွင္ေက်ာင္းအသီးသီး၊
ဆြမ္းခ်က္ဓမၼာ႐ုံအသီးသီး၊ ဓမၼစကူးလ္အသီးသီးရွိ ကေလးသူငယ္မ်ားကုိ သူ႔အဖဲြ႕
အစည္းကေန လိုက္လံေဟာေျပာရင္း အသိပညာေပးေဟာေျပာပဲြေတြ လုပ္ေနခဲ့ပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ တာဝန္သိစိတ္ဟာ တစ္ဦးတစ္ ေယာက္တည္းနဲ႔ေတာ့ မျဖစ္ေတာ့ဘူး။
ဒါေတြကုိ အထက္ပုိင္းလူႀကီးမ်ား၊ တာဝန္ရွိသူမ်ား၊ အစုိးရအဖဲြ႕ အစည္း
အသီးသီးမ်ားအထိ က်န္းမာေရးအသိပညာေပးေတြ ေလ့လာသင့္ေၾကာင္း၊
ေဟာေျပာသင့္ေၾကာင္း၊ သူတုိ႔ ကေနတဆင့္ မီဒီယာကို အသုံးျပဳလုိ႔ပဲျဖစ္ျဖစ္၊
ေနာက္ၿပီးေတာ့ ထိေရာက္တဲ့ကာကြယ္မႈေတြ လုပ္လုိ႔ပဲျဖစ္ျဖစ္ အေရးယူေဆာင္
ရြက္မႈေတြနဲ႔ အစားအေသာက္ေတြကုိ တင္းက်ပ္စြာ ကုိင္တြယ္မယ္၊
အေလးတမူလုပ္မယ္ဆုိရင္ေတာ့ သက္သာလာ ႏုိင္ေကာင္းရဲ႕လုိ႔ ေတြးမိပါတယ္။

        တကယ္ေတာ့ ဒါေတြဟာ လူေတြက ဖန္တီးတာပါ။ လူေတြက
ဘာျဖစ္လုိ႔ဖန္တီးတာလည္းဆုိေတာ့ ေလာ ဘေၾကာင့္ပါပဲ။ ေရရွည္ခံေအာင္၊
ကုိယ့္ပစၥည္းေရာင္းတန္းဝင္ေအာင္၊ ခဏတြင္းမွာ အလုပ္ျဖစ္ေအာင္ဆုိတဲ့ ယုတ္
မာတဲ့ စိတ္ဓာတ္ေတြနဲ႔ အစားအေသာက္မ်ဳိးစုံကုိ ဓာတုပစၥည္းမ်ဳိးစုံ
အသုံးျပဳၿပီးေတာ့ တာရွည္ခံေအာင္၊ ႀကီးထြား ေအာင္
လုပ္ေဆာင္ျခင္းေၾကာင့္ပဲျဖစ္ပါတယ္။ တကယ္ေတာ့
မိမိတုိ႔ေန႔စဥ္စားေသာက္ေနရတာေတြက အာဟာရ မဟုတ္ေတာ့ဘဲ
အဆိပ္ေတြပဲျဖစ္ေနခဲ့တယ္ဆုိတာ သိေနရပါတယ္။

        ဒါေၾကာင့္လူတုိင္း၊ လူငယ္တုိင္းဟာ မိမိတုိ႔ရဲ႕
တစ္ကုိယ္ရည္က်န္းမာေရးမွတဆင့္ တစ္အိမ္လုံး၊ တစ္ဖဲြ႕ စည္းလုံး၊
တစ္ၿမိဳ႕လုံး၊ တစ္ရြာလုံး၊ တစ္ႏုိင္ငံလုံး က်န္းမာလာေအာင္
အသိပညာေပးေဟာေျပာမႈေတြ လုပ္ဖုိ႔၊ ကုိယ္တုိင္ေလ့လာဖုိ႔၊ ေရွာင္ၾကဥ္ဖုိ႔
အထူးအထူးကုိပဲ လိုအပ္ေနပါေၾကာင္း မီးေမာင္းထုိးျပလုိက္ရပါတယ္။

ေမာင္မင္းစုိး

အတဲြ ၂၊ အမွတ္ ၁၉၊ ၂၀၁၅
Myanmar Review ဂ်ာနယ္။

No comments: